B(r)ouw Challenge

Home > B(r)ouw Challenge

Een herbestemmingsproject voor de oude brouwzaal van brouwerij Rodenbach

 
De oude brouwzaal van brouwerij Rodenbach Roeselare…. Slechts zelden toegankelijk is ze voor het grote publiek, en stel je er vooral geen balzaal bij voor. Brouwzalen komt al dichter in de buurt, want het imposante gebouw, dat haaks op de straat staat, lijkt eerder een grote blokkendoos met vier op elkaar gestapelde rechthoeken, elke verdieping met elkaar verbonden door smalle ijzeren trappen en van elkaar te onderscheiden door de karakteristieke invulling eigen aan brouwerijen: met gistbakken, stookovens en indrukwekkende kuipen. Ook de verschillende compartimenten per verdieping zijn onderling met elkaar verbonden door lage doorgangen waar je gemakkelijk je hoofd tegenaan stoot. Het mag duidelijk zijn: de oude brouwzaal is een taaie brok erfgoed.

Want erfgoed is het, officieel sinds het gebouw geklasseerd werd in 2013. Maar hoe goed het brouwerij Rodenbach ook voor de wind gaat, sinds 2002 valt geen (economische) activiteit meer te bespeuren in de (oude) brouwzaal die plaats ruimde voor een moderne brouwzaal. Met het zogenaamde ‘Wood Food Print’-project werd eerder al een zoektocht ondernomen naar een duurzame bestemming voor het historische gebouw. Tevergeefs: anno 2017 staat het gebouw nog steeds te wachten op een nieuwe invulling.
Tussen droom en daad 

Onder de vlag van ‘B(r)ouw Challenge’ wilden BIE-RADAR, BIE-TERF en Resoc-Serr, in samenwerking met Vormingplus MZW en Buro Brak het belang en het potentieel van de site terug onderstrepen en - vooral - een herbestemming ervan terug op de (politieke) agenda plaatsen. Een Wood Food Print revisited was geen optie. Kon het anders, en zo ja, op welke manier? Door te dromen over potentiële invullingen bijvoorbeeld: hoe kan een herbestemming van de plek eruit zien en welke keuzes dienen daarvoor te worden gemaakt? Wat wordt behouden, wat kan weg? Dromen dus, maar die tegelijk ook toetsen aan de financiële en logistieke haalbaarheid ervan, rekening houdend met het attractieve voor potentiële investeerders, gebruikers én de buurt; brouwerij Rodenbach ligt immers in het hart van de wijk Krottegem, een stadsdeel dat door het station en de spoorlijn is (af)gescheiden van het historische centrum van Roeselare.

Voor een sociaal-culturele volwassenorganisatie als Vormingplus MZW was die koppeling tussen enerzijds de uitdaging een nieuwe bestemming te vinden voor het gebouw en anderzijds de omgeving waar die in gelegen is, belangrijk. Dat vertaalde zich in een aantal acties: in allereerste plaats het actief betrekken van de buurtbewoners bij het proces en de opbouw van het project. Door ideeën op te vragen bij de bewoners van Krottegem zelf (in concreto door de actie ‘Steek je licht op’; bewoners lieten letterlijk een lichtje branden aan het raam van hun huis wanneer ze een idee hadden) en bij het buurtcomité, dat gedurende het project intensief betrokken was bij de totstandkoming van de B(r)ouw Challenge.

Daarnaast wou Vormingplus het project ook ruimere bekendheid geven door een aantal educatieve programma’s in en over Krottegem te organiseren: een fotografie-workshop onder auspiciën van de Krottegemse fotograaf Peter Berghman, maar ook drie wandelingen door Krottegem, telkens met een andere gids, een andere insteek en nieuwe verhalen. Op die manier werd de ‘B(r)ouw Challenge’ niet enkel een zoektocht naar een oplossing voor een concrete nood (een herbestemming) maar ook een gelegenheid om na te denken over de manier waarop een buurt of stad tot stand komen en waar ze tegelijk naar toe gaan.

Studenten gaan de uitdaging aan

Verleden, heden en toekomst, en hoe deze verzoenen. Je kan het de samenvatting noemen van een heel pak vragen die werden gebundeld en omgesmolten tot een uitdaging voor studenten. Die werden gezocht en gevonden - niet zelden via het aanspreken van docenten die hun studenten hiervoor warm maakten - in diverse studierichtingen: van (interieur)architectuur over toerisme en communicatie tot sociaal-cultureel werk. De 30 studenten kwamen twee weken vóór het eigenlijke ontwerpatelier voor het eerst samen op de site, en kregen een berg nuttige informatie over de geschiedenis van de site en de uitdagingen verbonden aan de plek.

De studenten kregen hun eerste huiswerk mee en zagen elkaar terug tijdens de eerste dagen van april, voor een intensief ontwerpatelier. In het Ondernemerscentrum van Roeselare werkten ze gedurende twee dagen in kleine, multidisciplinaire teams. Met de verzamelde rugzak vol nuttige info over de werkplek werkten ze al brainstormden steeds concreter toe naar een eindresultaat dat op zondag 2 april werd voorgesteld aan een jury, bestaande uit de burgemeester van Roeselare, een architect, een ingenieur en de voorzitter van het eerder vermelde buurtcomité. 

Onderweg hiernaartoe raakten de studenten geïnspireerd door de inbreng van experten die vanuit hun eigen vakgebied hun steentje bijdroegen aan het denkproces en het uiteindelijke resultaat mee in goede banen leidden.

Opdracht volbracht, of niet? 

Wat leverde dit intensieve denkwerk op? Ontwerpen waarbij de oude brouwzaal gestript werd, omgebouwd tot ontmoetingsplek voor de buurt, als bed & breakfast voor bezoekers of als  kantoorruimte. De studenten kwamen aanzetten met vaak originele en hedendaagse invullingen die met respect voor het industriële verleden en de brede context van Krottegem een nieuwe toekomst beloven voor het complexe architectonische geheel dat de oude brouwzaal van Rodenbach is. Verleden, heden en toekomst, en hoe deze te verzoenen: de opdracht is volbracht. Het is nu aan eventuele investeerders om de realisatie ervan te verwezenlijken.

De B(r)ouw Challenge kan je opnieuw beleven via Facebook.

Subtitel: 
Een herbestemmingsproject voor de oude brouwzaal van brouwerij Rodenbach
Periode: 
februari, 2017 tot april, 2017