Wijsneuzen tonen de weg op de sociale kaart

U bent hier

Home > Projecten > Wijsneuzen tonen de weg op de sociale kaart

De Wijsneuzen zijn brugfiguren met ervaringsdeskundigheid die zich inzetten in de strijd tegen sociale onderbescherming en zo meehelpen om ook voor de meest kwetsbare medemensen de sociale grondrechten te realiseren.

De Wijsneuzen zijn mensen met ervaring in de armoede en sociale uitsluiting die een opleiding hebben gevolgd om de sociale kaart van Kortrijk beter te leren kennen. Zij zijn allemaal actief als vrijwilliger op plaatsen waar veel kwetsbare mensen zich bevinden.

Doordat de Wijsneuzen vertrekken vanuit hun eigen ervaring hebben zij een extra troef die ervoor zorgt dat zij sneller vertrouwen genieten van andere kwetsbare mensen. Vanuit deze positie nemen zij mensen letterlijk en figuurlijk bij de hand om zo een brug te vormen tussen dienstverlening en mensen in armoede.

Even belangrijk is dat zij een klankbord vormen, door de signalen van mensen naar organisaties en diensten over te brengen, waardoor zij de toegankelijkheid van deze diensten voor de meest kwetsbare mensen kunnen verbeteren.

In de praktijk bereiken de Wijsneuzen veel alleenstaanden die totaal geïsoleerd dreigen te worden. De Wijsneuzen begeleiden kwetsbare medemensen naar bijvoorbeeld het OCMW, doen huisbezoeken, bellen mensen op en vormen een steun voor wie alles alleen moet doen.

De vzw A’kzie neemt vervolgens het initiatief om vanuit de signalen van De Wijsneuzen overleg op te starten met hulpverleningsdiensten, Stad of OCMW Kortrijk,... 

Wijsneuzen is een initiatief van A’kzie vzw, vereniging waar armen het woord nemen, met de steun van het OCMW Kortrijk. Vormingplus staat in voor een deel van het vormingstraject. 

In juli 2015 won A'kzie vzw de federale prijs armoedebestrijding voor dit project.

 

In ons programmazine van de zomer van 2016 verscheen volgend artikel over de Wijsneuzen:

 

Wijsneuzen tonen de weg op de sociale kaart

“Ieder probleem heeft een oplossing”

Wijsneuzen zijn vrijwilligers die mensen uit kwetsbare groepen wegwijs maken en ondersteunen. Met het opleidingsproject ‘Wijsneuzen’ won A’kzie, de Kortrijkse vereniging waar armen het woord nemen, in 2015 de Federale Armoedeprijs. Het project wordt ondersteund door het OCMW Kortrijk en de provincie West-Vlaanderen. Vormingplus staat in voor een deel van het vormingstraject. 

Wie mag zich Wijsneus noemen? Rie Vanduren, die vanuit Vormingplus het project opvolgt, legt uit. “Het zijn mensen met ervaring in de armoede en sociale uitsluiting die een opleiding volgen om de sociale kaart van Kortrijk beter te leren kennen: waar kan je terecht voor welke oplossingen? Zij zijn actief als vrijwilliger op plaatsen waar veel kwetsbare mensen zich bevinden. Doordat de Wijsneuzen vertrekken vanuit hun eigen ervaring genieten ze sneller het vertrouwen van andere kwetsbare mensen. Vanuit deze positie nemen zij mensen letterlijk en figuurlijk bij de hand om zo een brug te vormen tussen dienstverlening en mensen in armoede. Maar ze vangen ook signalen van mensen op waardoor de toegankelijkheid van diensten en organisaties voor de meest kwetsbaren kunnen worden verbeterd.” 

In maart 2016 ging een nieuwe opleiding van start, waar een dertigtal vrouwen met etnisch-culturele achtergrond momenteel aan deelnemen. Wanneer we enkele van hen spreken hebben ze er - er moet even worden nagedacht - negen ontmoetingen opzitten. Nog zes bijeenkomsten te gaan. Het gaat snel.

Keltauma geeft uitleg bij de inhoud van het traject: “Tijdens de opleiding krijgen we veel informatie over verschillende organisaties in Kortrijk: het OCMW, CAW, het Huis van het Nederlands, A’kzie,... Soms gingen we bij die organisaties op bezoek, meestal kwamen de organisaties zich voorstellen aan de groep.”  

Op de vraag waarom ze de opleiding willen volgen, is het antwoord quasi unaniem. Khadija verwoordt haar motivatie als volgt: “Ik wil graag mensen helpen en de informatie die ik hier leer doorgeven aan anderen. Voor hen is het gemakkelijker als ik hen de informatie bezorg en er uitleg bij kan geven.” Die uitleg is vaak heel praktisch: waar kan je terecht als je een huis wil huren? Waar vind je sociale woningen? Welke rechten heb je als huurder? Maar ook andere complexe onderwerpen, zoals kinderopvang of werk, kunnen een woordje uitleg goed gebruiken. Om door de bomen het bos nog te zien.

Want wat blijkt? Veelal zijn instanties als het OCMW, CAW of VDAB wel gekend, maar is de kennis erover eerder beperkt. “Veelal associeert men VDAB met ‘werken’, maar je kan er ook veel opleidingen volgen. Ook andere organisaties hebben vaak meer te bieden dan je zou vermoeden. Maar om dat te weten heb je iemand nodig die je begeleidt en die je vragen daarover kan beantwoorden”. Aan het woord is Sibel, uit Macedonië afkomstig. Ze geeft nog het voorbeeld van de UiTpas, en hoe weinig mensen die kennen.

Voor Karema is het duidelijk: “De opleiding is een meerwaarde voor de anderen, maar ook voor onszelf.” Want de aanvankelijke schrik om Nederlands te spreken is verdwenen. Hind haalt herinneringen op. “Vroeger was ik heel bang als ik met anderen Nederlands moest spreken, omdat ik hen niet goed begreep. Maar dankzij dit project heb ik meer contact met mensen en sta ik zelfzeker in het leven.” Want dat is het voordeel van een hechte groep: je kan twijfels bespreekbaar maken, en dan blijkt vaak dat wel méér mensen in de groep die twijfels hebben. En ze weten nu: ieder probleem heeft een oplossing. Karema vult aan met een van de belangrijkste lessen van de opleiding: dat het belangrijk is om de vragen waarmee je zit op tijd te stellen, en niet te wachten tot de problemen te groot worden. 

Dat is één van de kwaliteiten waaraan een Wijsneus moet voldoen, maar er zijn er nog: sterk zijn, durven spreken, mensen kunnen overtuigen om ergens (mee) naar toe te gaan. “Je moet een aanspreekpunt zijn. Veel mensen vertellen ons waar ze mee zitten. Luisteren naar hun situatie is de eerste voorwaarde.”

Op de vraag wat er zo leuk is aan de opleiding, wordt in koor geroepen: alles! “Niet alleen de informatie die we krijgen, ook het dansen en zingen en de vriendelijkheid van Ingrid (Jacobs) en Liesbet (Tyvaert) van A’kzie, die ons op ons gemak stellen.” Dat de groep enkel uit vrouwen bestaat vinden ze een voordeel, omdat er ook specifieke onderwerpen aan bod komen waar vrijuit kan over worden gepraat, zoals radicalisering bij jongeren en hun puberteit.

Sibel besluit: “Toen ik hier de eerste keer kwam, was ik niet zeker of ik iets zou bijleren. Maar hoe meer ik kwam, hoe positiever de ervaring werd.” Ook al kenden sommige vrouwen aanvankelijk niemand, ze leerden elkaar kennen en waarderen. “Het is mooi om te horen hoe iedereen zoveel ervaring heeft opgedaan.”

Interview: Maarten Vanhee

Meer info over de Wijsneuzen bij A’kzie: akzie@live.be | 0479/05 55 25

Foto's van de attest-uitreiking op 6 oktober vind je op de Facebookpagina van A'kzie.

Subtitel: 
Brugfiguren in de strijd tegen sociale onderbescherming
Periode: 
mei, 2015 tot juli, 2016