Project 'Vamos Vacaturos': naar een genuanceerde perceptie van mensen met allochtone roots op onze werkvloer

U bent hier

Home > Nieuws > Project 'Vamos Vacaturos': naar een genuanceerde perceptie van mensen met allochtone roots op onze werkvloer

“ Het gebeurt nog dat hoogopgeleide mensen met allochtone roots niet worden uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek.”

(Dominique Velghe)

 

 

Het project ‘Vamos Vacaturos’ mikt op een genuanceerde perceptie van mensen met buitenlandse roots op onze werkvloer. Piet Creve (Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis) onderzocht de arbeidsmigratie in onze streek. We spraken met Dominique Velghe, gebiedswerker van de Provincie West-Vlaanderen en coördinator van Vamos Vacaturos. “Misschien moeten we de vraag wel omdraaien en kijken hoe taal- of religieuze verschillen ook een meerwaarde kunnen hebben voor een bedrijf.”

 

 

 

Welke doelstellingen heeft het project ‘Vamos Vacaturos’? 

Met dit project willen we de perceptie bijstellen over mensen met allochtone roots op onze arbeidsvloer. Dat doen we via een aantal publieksprojecten. Niet alleen bedrijfsleiders en personeelsverantwoordelijken en het grote publiek vormen de doelgroep van het project, maar ook de jonge mensen met buitenlandse roots. Zij moeten beseffen dat ze potentieel hebben voor de arbeidsmarkt, en dat ze dit kunnen uitspelen naar hun toekomstige werkgevers. Nog te veel jongeren haken af omdat ze denken “dat ze ons toch niet moeten hebben”.
Voor het project gingen we eerst op zoek naar basismateriaal. We interviewden een veertigtal mensen, arbeidsmigranten van vroeger en nu en bedrijfsleiders uit de streek. Het resultaat wordt een studie die de situatie van arbeid en migratie in kaart brengt in de regio Midden- en Zuid-West-Vlaanderen. Die studie stellen we voor op 18 en 25 februari. We gaan daarbij ook in gesprek met bedrijfsleiders van internationale firma’s uit de streek die bij het project betrokken zijn. Er volgt een rondreizende tentoonstelling over het thema ‘arbeid en migratie’, een theatervoorstelling eind 2016 en een educatief pakket voor de laatste graad secundair onderwijs.

Aan welke nood beantwoordt dit onderzoek?

Er is nog werk aan de winkel. Er is nog altijd een risico op niet-uitgesproken discriminatie. Het gebeurt nog dat hoogopgeleide mensen met allochtone roots, nochtans hier geboren en getogen en die hier hun opleiding hebben gevolgd, niet worden uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Recent onderzoek van Vives wijst uit dat studenten met buitenlandse wortels tot in de derde generatie soms nog last hebben om een vakantiejob, stageplaats en al zeker een job te vinden. Anderzijds is er de vaststelling dat  knelpuntvacatures in onze bedrijven niet ingevuld raken. Uiteraard zijn die twee niet zomaar te matchen, niet iedereen is geschikt voor om het even welke job, maar er is zeker nog potentieel aanwezig.

 
"Arbeid is, naast onderwijs, dé sleutel tot integratie", wordt gezegd. Bevestigt of ontkent dit onderzoek deze stelling? 

Het zal deze stelling allicht bevestigen. Arbeid gaat niet alleen over werk, het gaat ook over taal, over sociale integratie, over zelfrespect. Meer en meer mensen hebben allochtone roots, ook in West-Vlaanderen. Ze zijn hier geboren en ze volgen hier hun opleiding. Misschien spreken ze nog de taal van hun ouders en wellicht hebben ze nog dezelfde godsdienst. Daarom moeten we erover waken dat ze als gewone Vlamingen worden behandeld. Bij onze internationale bedrijven in West-Vlaanderen groeit meer en meer het besef dat die vreemde roots ook een meerwaarde kunnen betekenen.

Hoe autochtone Vlaamse werknemers op hun collega’s met vreemde roots reageren hangt volgens mij sterk af van de bedrijfscultuur: hoe gaat het management hiermee om? De bedrijven met wie wij hebben kunnen samenwerken, doen in het algemeen heel wat inspanningen voor een positieve samenwerking. Zij hebben een voorbeeldfunctie. Als bedrijven echt mensen nodig hebben en die niet vinden, zijn ze bereid om inspanningen te leveren. Dan ontdekken ze de win-win-situatie. Als ze echter voldoende Vlamingen vinden om de klus te klaren, is het toch een uitdaging om er als allochtoon binnen te raken. Terwijl die persoon misschien wel cum laude afgestudeerd is aan een van onze hoger onderwijs instellingen. De uitvluchten zijn blijkbaar legio, maar er is natuurlijk ook het gegeven dat buitenlandse, niet-Europese, diploma’s vaak niet erkend worden.

Welke inspanningen leveren werkgevers om hun werknemers met vreemde roots zo goed mogelijk op te vangen en te integreren in hun bedrijf?

Dat kan van alles zijn: mee helpen kijken voor huisvesting, de paperassen in orde maken, het installeren van een peter- en meterschap binnen het bedrijf, het inrichten van interne opleidingen en dus de mogelijkheid scheppen tot doorgroeien, de mogelijkheid om taalopleidingen te volgen binnen het bedrijf. Maar ook - heel eenvoudig - aandacht hebben voor de sfeer van het bedrijf.
  
Kan je positieve voorbeelden geven en minder geslaagde of slechte voorbeelden?

De bedrijven die wij vroegen om mee te werken waren lukraak gekozen. We wisten wel dat ze heel wat mensen van buitenlandse origine te werk stellen. Maar iedereen die getuigde was eigenlijk verrassend positief. Zij doen als bedrijf ook al veel inspanningen. Het gaat om grote internationale bedrijven, maar ook kleine bedrijven tonen dat het kan.Het is natuurlijk geen eenduidig positief verhaal. Soms moet men iemand die onze cultuur niet of onvoldoende kent ook wel wat meer tijd geven om zich in te werken. En niet elke aanwerving is een geslaagde. Maar dat geldt ook voor Belgen natuurlijk.

Leiden taal- of religieuze verschillen soms tot problemen?

Veel hangt af van hoe je het als bedrijf aanpakt. Bedrijven die gewoon zijn om met verschillende nationaliteiten te werken zeggen doorgaans dat het allemaal best meevalt. Flexibiliteit moet van de twee kanten komen, maar doorgaans zijn allochtone werknemers enorm gemotiveerd. 

Taal blijft een knelpunt, vooral omdat we hier in West-Vlaanderen niet alleen in standaard Nederlands communiceren, maar vooral in het dialect. Of beter: in verschillende dialecten. Daar sta je dan met je diploma Nederlands waarvoor je zo hard hebt geblokt. Als we willen de vruchten plukken van een internationale samenwerking, kunnen we ook als Vlaming wel wat inspanningen doen.

En ja, een taal leer je niet zomaar, daar gaat echt tijd over. Nederlands wordt in het buitenland ook niet aangeleerd, hé. Mensen trekken dan ook hun plan met flarden van Europese talen die ze wel min of meer beheersen. Daar verwijst de titel van het project trouwens naar.

Misschien moeten we de vraag wel omdraaien en kijken hoe taal- of religieuze verschillen ook een meerwaarde kunnen hebben voor het bedrijf. Sommige bedrijven proberen hun werknemer met allochtone roots in te zetten bij het leggen van contacten met het buitenland. Zij spreken de taal. Maar het gaat verder dan de taal alleen: ze kennen de gevoeligheden, de manier van praten, de manier van zaken doen.”

 

Interview: Jan Timmerman

 

PRAKTISCH

'Vamos vacaturos': presentatie project en debat

www.vamosvacaturos.be