Zin om je deze zomer te laten meenemen in de wonderlijke wereld van de hartsclown ? Schrijf je in voor de workshop OP REIS NAAR DE CLOWN IN JEZELF op vrijdag 8 juli van 9u30 tot 16u30 in Vormingplus (Wandelweg 11, Kortrijk)

In onderstaand interview kan je kennismaken met Martine Bal, docente van "op reis naar de clown in jezelf". We praten met haar over haar levenshouding en hoe deze haar vormingsaanbod beïnvloedt.

“De hartsclown kan niet door de mand vallen.”

Martine, dit lijken 4 totaal verschillende thema's en toch is er een duidelijk verband tussen deze cursussen.

Inderdaad, deze ogenschijnlijk verschillende dingen hebben voor mij een gemeenschappelijke onderstroom, een gemeenschappelijke bodem. Daarom heb ik de naam aarde-werk gekozen voor mijn initiatief.
Mededogen is het verbindende thema in alle dingen die ik doe.

Wat bedoel je precies met 'mededogen'?

Mededogen is ons leeg maken, bewust aanwezig zijn en luisteren met heel ons wezen. Het is een belangrijke kwaliteit om verbinding te maken met jezelf én met de ander, om jezelf lief te hebben en de ander lief te hebben. En dit komt terug in al mijn cursussen.

Bij clown en clownerie denk ik nochtans niet aan mededogen  en verbinding... eerder aan het circus, kunstjes, lachsalvo's ?
De clown zoals ik hem zie vertrekt vanuit het hart.
De hartsclown kijkt open en onbevangen, oordeelt en veroordeelt niet, accepteert wat er is, zet geen maskers op, maakt verbinding met wat hij voelt en laat aan de ander zien wat er in hem omgaat. De hartsclown heeft mededogen met zichzelf én met anderen. De clown is geen acteur. De clown toont zijn kwetsbaarheid en is niet bang om door de mand te vallen want er is geen mand.. Soms is het spelen heel ingetogen en subtiel en soms is er het grote lachen. Telkens wordt het hart geraakt en is er verbinding.  Zo ontstaan heerlijke ontspannende momenten.

De hartsclown lijkt een belangrijk figuur in je leven.

Het is niet voor niks dat die clown op mijn weg gekomen is. Contact maken met de hartsclown in mezelf helpt me om met nieuwsgierigheid, onbevangenheid, verwondering en aanvaarding in het leven te staan. De clown brengt lichtheid in mijn leven. Ik ben een melancholisch type en kan soms zwaar op de hand zijn.

In de workshop “ op reis naar de clown in jezelf” nodig  je mensen uit om contact te maken met de kwaliteiten van de hartsclown. Dit lijkt me een hele uitdaging!

In de workshop werk ik met beweging, expressie en meditatie. Met kleine oefeningen en heel speels proberen we contact te leggen met ons innerlijke kind.
Dit gebeurt in een leuke sfeer, maar toch is het intens en komen we af en toe onszelf tegen...
We schieten in ons denken, we beoordelen onszelf, we doen verschrikkelijk goed ons best om niet door de mand te vallen. En wat merk ik vaak .... dat de clown vooral tevoorschijn komt op onbewaakte momenten.

Je begeleidt voor ons nog andere cursussen “de kracht van vergeven”, “communiceren van hart tot hart” en “je kwaliteiten, je uitdaging” Wat is het verband dan met de clownworkshop?

De clownworkshop brengt deelnemers in contact met die kwaliteiten die zeer belangrijk zijn om te kunnen vergeven, om geweldloos te communiceren en om je kernkwaliteiten te ontwikkelen.
Bij al deze cursussen vertrek ik van de invalshoek van het hart.

Bij “de kracht van vergeven” gaat het niet om het klassieke idee van de ander die schuld heeft en wij die zo genereus zijn om te vergeven , er zijn geen daders en slachtoffers. We vertrekken vanuit het idee van eenheid: ik ben jij en jij bent mij, alles wat jij doet of zegt zou ik ook kunnen doen of zeggen.
Hiervoor is er  mededogen en mildheid nodig. Mildheid ten aanzien van de oordelen die we hebben over onszelf en over de ander. Vergeven gaat over liefde: de ander liefhebben en ook jezelf liefhebben.

Ook bij geweldloze communicatie vertrek ik zoals de titel ook aangeeft vanuit het hart. Het gaat niet in eerste instantie over het toepassen van communicatie regeltjes maar opnieuw om mededogen. En dat is vooral moeilijk als de ander me raakt en ik in de aanval of in de verdediging wil gaan of als ik de ander geraakt heb zodat die boos wordt op mij. Geweldloze communicatie is een manier van in het leven staan. De overtuiging van de grondlegger van geweldloze communicatie, Marshal Rosenberg “daar waar geen liefde is, is er een vraag naar liefde”, helpt om te kunnen vergeven en op een geweldloze manier te kunnen reageren omdat je hierdoor niet reageert vanuit je eigen pijn maar vanuit de nood van de ander.

Let wel, dit betekent niet dat je over je heen laat lopen. Acceptatie is niet hetzelfde als goedkeuring. Het is het vertrekken van de werkelijkheid zoals ze nu is. Verandering zal dan makkelijker gaan, er is minder weerstand.
Ook als je merkt dat je oordeelt en veroordeelt en niet kunt accepteren wat is, dan kan je daar getuige van zijn en ook dit accepteren.  Het is deze open , niet oordelende en milde geest die het Boeddhisme met de mindfullness meditaties wil cultiveren.

In de cursus ‘Je kwaliteiten, je uitdaging’ tenslotte, werk ik met het model van de kernkwaliteiten. Het is een zeer mooi kader om telkens zowel voor jezelf als voor de ander mild te zijn en te zoeken naar het positieve dat achter de irritatie of ergernis zit. Dit mededogen helpt je verbinding maken met je kwaliteiten en werkt helend. Het is ook een zeer vruchtbaar model bij de samenwerking met anderen in je privé sfeer of op je werk. Het helpt je om milder te worden.

Centrale thema's in je werk zijn nieuwsgierigheid, verwondering, mededogen, acceptatie,  verbinding , ...  Spiegelt dit ook je eigen traject?

Ja dat kan moeilijk anders hé. Ik merk dat doorheen mijn carrière als vormingswerkster deze thema's me altijd bezig gehouden hebben. “We teach what we learn and we learn what we teach...” 
Verbinding is voor mij een zeer belangrijk gegeven. Verbinding én autonomie in mijn eigen leven. Het is een zoeken dat niet ophoudt , een blijvend exploreren en evolueren. Dit wil ik delen met anderen. En ik wil graag verbinding tussen mensen mee mogelijk maken.

Els Vanhecke
april 2010